به گزارش «سراج24»، مذاکرات هستهای ایران و 1+5 با در اختیار داشتن اختیارات کامل در دولت یازدهم با این مقدمه آغاز شد که دو طرف (ایران و 1+5) پس از به توافق رسیدن، تعهداتی را انجام دهند. ایران در همان ابتدا نیز بر حذف کامل تمامی تحریمهای اعمال شده علیه کشورمان تاکید داشت؛ موضوعی که هنوز پس از یکسال و اندی مذاکره به آن نرسیده و در عوض طرف غربی در تعیین تعهدات الزام آور برای ایران پیشرفتهای خوبی داشته است.
پس از توافق موسوم به برنامه اقدام مشترک ایران و 1+5، تیم مذاکره کننده ایرانی مفاد توافق ژنو را در داخل کشور محرمانه نامید تا کارشناسان بدان دسترسی نداشته باشند. در عوض چند روزی بعد کاخ سفید به انتشار مفاد توافق پرداخت. پس از این بود که دستگاه دیپلماسی ایران مدعی شد این توافق با تفسیر آمریکاییها نوشته شده است. اما به مرور مشخص شد متنی که طرف آمریکایی منتشر کرده است، عین واقعیت است. در همان زمان کارشناسان با بررسی توافق، از اشتباهات عمیق ایران پرده برداشتند. یکی از این مسائل، به موضوع تحریمها بازمیگردد. آنان میگفتند که در موضوع تحریمها الزامی برای طرف غربی وجود ندارد و در بهترین حالت آنان تنها تحریمهای وابسته به موضوع هستهای را لغو خواهند کرد.
کارشناسان مسائل هستهای معتقدند که امریکایی ها به تحریم ها به عنوان تنها ابزار کارآمد در تغییر محاسبات راهبردی ایران نگاه می کنند و در شرایطی که وارد دوران بی سابقه ای ضعف ژئوپلتیکی شده اند نمی خواهند این ابزار را تضعیف کنند. از دید ایران اما، نوع پیشنهادی که امریکا درباره نحوه تعدیل تحریم ها ارائه خواهد کرد مهم ترین شاخصی است که تعیین می کند می تواند توافقی صورت بگیرد یا نه؟ تا امروز قطعا پاسخ این سوال مثبت نیست. از دید ایران لغو تحریم ها یک فرآیند نیست که ایران باید در آن درگیر شود بلکه یک تصمیم است که باید به صورت قاطع و یکباره اتخاذ شود. اگر در مذاکرات این هفته امریکایی ها همچنان روی روند بسیار بلند مدت و فاقد تضمین های معتبر در مورد لغو تحریم ها اصرار کنند، آن وقت یک مسئله برای ایران کاملا ثابت خواهد شد و آن هم این است که تحریمی که در ابتدای مسیر لغو نشود، در انتهای مسیر هم لغو نخواهد شد و اساسا هدف واقعی رژیم تحریم ها نه چیزی که امریکا ادعا می کند (یعنی مطمئن شدن از ماهیت صلح آمیز برنامه هسته ای ایران) بلکه گروگان گرفتن آینده اقتصاد ایران با هدف تبدیل مهار هسته ای به یک مهار همه جانبه در تمامی حوزه هایی است که درگیری راهبرد ایران و امریکا جریان دارد؛ و وقتی این جمع بندی مسجل شود، توافق هسته ای بی معناست.
اما در حالی که دور جدید مذاکرات ایران و 1+5 در سوئیس همچنان ادامه دارد، ماری هارف سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در نشست خبری با خبرنگاران بار دیگر تهدید نظامی علیه کشورمان را تکرار کرد و افزود: اگر هرگونه مغایرتی باشد و یا بعد از توافق ایران علیه تعهداتش طبق ان پیتی عمل کند ما مطمئنا در آن مرحله همه گزینهها را برای واکنش حفظ میکنیم.
او گفته اگر ما به توافقی با ایران برسیم و آنها و ما به همه تعهدات خود عمل کنیم، که البته این گزینه مطلوب است، مطمئنا نیازی به نوعی (واکنش) نظامی نیست.
ماری هارف در ادامه تاکید کرد توافق هسته ای به معنای بهبود روابط دو کشور نیست، چرا که بهبود روابط نیازمند گرم شدن روابط و اینکه ما نگرانی جدی درباره حقوق بشر، تروریسم، سوریه، حزب الله است، اما تفکر ما درباره اینها به شدت با ایران اختلاف نظر داریم. وی افزود: توافق احتمالی هسته ای چیز خوبی خواهد بود اگر مانع از دستیابی ایران به سلاح هسته ای باشد، اما آن به معنای این نیست که در همه موضوعات دیگر روابط ما با ایران دفعتا تغییر کند.
ماری هارف ادامه داد که نمی توانم پیش بینی کنم طی 2، 5 یا 10 سال آینده چه اتفاقی می افتد. رئیس جمهور مجزا از مذاکرات هسته ای ، بارها گفته است که روزی ما تمایل به روابط متفاوتی با ایران و مردم ایران هستیم. اما صراحتا بگویم که ما بهبود روابط را به توافق هسته ای گره نزده ایم.
وی افزود مطمئنا توافق هسته ای پاداش به ایران نیست و همه رفتارهای بی ثبات ساز دیگر ایران تحت تحریم باقی خواهند ماند. تحریم های حقوق بشری؛ تروریسم، حمایت از حزب الله، موشک های بالستیک پا برجاست. در این موضوعات بر ایران فشار وارد خواهیم کرد.
پس از گفتگوهای وزرای خارجه ایران و آمریکا، جان کری به ریاض رفت تا مقامات عربستانی را از مفاد مذاکرات مطلع کند. رویترز در این باره گزارش داده است «جان کری» وزیر خارجه آمریکا امروز در دیدار با مقامات عربستانی گفته است واشنگتن به دنبال یک «معامله بزرگ» با ایران نیست. به گفته «سعود الفیصل» وزیر خارجه عربستان، کری در ریاض اطمینان داده که واشنگتن در کنار مذاکرات هسته ای با ایران، مواضع و اقدامات منطقه ای این کشور را نادیده نمی گیرد.
در حالی که مقامات آمریکایی نهایت سختگیری در مذاکرات هستهای با ایران را لحظ میکنند، کنگره این کشور برای فشار بیشتر بر ایران، به دنبال بررسی هر نوع توافق با ایران و تصویب آن در کنگره است. پیش از این اعلام شده بود سه شنبه هفته بعد طرح پیشنهادی درباره نظارت بیشتر کنگره بر توافق هستهای ایران در سنای آمریکا به رای گذاشته میشود، رئیس اکثریت سنا از تعویق رایگیری خبر داد.
روز سه شنبه بود که «میچ مک کانل» رهبر اکثریت جمهوریخواهان مجلس سنا گفته بود که این مجلس قصد دارد بحث درباره طرحی که خواستار نظارت کنگره بر هر گونه توافق هستهای با ایران است را در هفته آینده پیش ببرد.
اما این موضوع به سرعت با مخالفت دموکراتها مواجه شد و آنها تاکید کردند که باید دستکم تا 24 مارس، یعنی تاریخی که طرف غربی برای رسیدن به یک «تفاهم» در مذاکرات تعیین کرده، صبر کرد.
